{"id":2546,"date":"2021-02-22T13:51:07","date_gmt":"2021-02-22T13:51:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/red-squirrels\/"},"modified":"2021-02-22T14:06:29","modified_gmt":"2021-02-22T14:06:29","slug":"gwiwerod-cochion","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/gwiwerod-cochion\/","title":{"rendered":"Gwiwerod cochion"},"content":{"rendered":"\n
\"A
Ffotos gan E Paul Rogers<\/figcaption><\/figure>\n

Gwiwerod Cochion Llyn Parc Mawr<\/h1>\n\n

Mae niferoedd gwiwerod cochion wedi gostwng yn arw yn y DU yn ystod y 100 mlynedd diwethaf. Hynny oherwydd colli cynefin llydanddail ac effaith gwiwerod llwydion sydd yn cystadlu am adnoddau ac yn cludo firws sy\u2019n lladd cochion.<\/p>\n\n

Hyd y 1950au roedd digonedd o wiwerod cochion ym M\u00f4n. Yn ystod y 1970au gwelwyd rhai llwydion yn amlach ar yr ynys, wedi iddynt un ai nofio\u2019r Fenai neu groesi un o\u2019r ddwy bont. Credir i boblogaeth y gwiwerod cochion grebachu\u2019n arw ddiwedd y 1980au wrth i niferoedd y llwydion gynyddu. Prin y gwelid cochion yn ystod y 1990au.<\/p>\n\n

Erbyn 1997 roedd gwiwerod cochion M\u00f4n agos wedi darfod amdanynt, efo llai na 40 oedolyn yn weddill, oll yn un goedwig ac o un llinach fenywaidd.<\/p>\n\n

\"Three
Ffotos gan E Paul Rogers<\/figcaption><\/figure>\n

Sefydlwyd prosiect cadwraeth i ailgyflwyno cochion i F\u00f4n. Aeth y boblogaeth o 40 i tua 700. Gwnaed hyn trwy ddileu llwydion ar y cyd \u00e2 rhaglen ailgyflwyno. Heddiw ceir 60% o wiwerod cochion Cymru ledled M\u00f4n. Datganwyd yn 2016 nad oedd yr un wiwer lwyd ar yr ynys.<\/p>\n\n

Ailgyflwynwyd cochion i Goed Niwbwrch yn 2004, lle bu iddynt epilio\u2019n helaeth, a r\u0175an fe\u2019u ceir ledled y goedwig, ac yn enwedig o fewn Llyn Parc Mawr. Os eisteddwch yn ddistaw wrth y byrddau picnic sy\u2019n edrych tua\u2019r mannau bwydo, efallai y cewch fraint golwg dda ar ein cochion eiconig ni. <\/p>\n\n

Rydym wedi gweithio\u2019n ddygn yn Llyn Parc Mawr i ddarparu cynefin amrywiol i bob anifail, ond ein gwiwerod cochion yn arbennig. <\/p>\n\n

Y gr\u0175p coetir sy\u2019n talu am y bwyd a roddir i\u2019r gwiwerod cochion, a byddem ddiolchgar am unrhyw gyfraniadau y carech eu rhoi yn ein blwch rhoddion yn y maes parcio neu trwy\u2019r botwm cyfrannu ar y wefan hon.<\/p>\n\n

Ffeithiau Gwiwerod Cochion<\/h2>\n\n
\"Two
Ffotos gan E Paul Rogers<\/figcaption><\/figure>\n
  • Yng nghoed y maen nhw\u2019n byw \u2013 treuliant 75% o\u2019u bywydau ym mhennau coed<\/li>
  • Fe\u2019u ceir mewn coetir llydanddail a chonwydd cymysg, gan sicrhau bod ganddynt fwyd gydol y flwyddyn<\/li>
  • Mae eu bwydlen yn amrywiol iawn – hadau coed p\u00een, blagur, blodau, dail, ffrwythau, cnau, pryfed, ac weithiau wyau adar a ffyngau a gesglir ac a sychir trwy eu gwthio i ganghennau coed<\/li>
  • Nid ydynt yn gaeafgysgu, felly maen nhw\u2019n celcio bwyd i\u2019w cadw trwy\u2019r gaeaf pan nad yw bwyd ffres ar gael. Yn gyffredinol, gwn\u00e2nt hyn yn yr hydref.<\/li>
  • Ni fwyt\u00e2nt fes. Mae gormod o dannin ym mes, ac y mae\u2019n effeithio ar eu system dreulio.<\/li>
  • Byddant fyw 3 mlynedd ar gyfartaledd, ond gallant fyw hyd at 6 mlynedd<\/li>
  • Gwn\u00e2nt nythod o briciau a mwsogl ym mrig y canghennau<\/li>
  • Maent yn paru rhwng Ionawr a Mawrth<\/li>
  • Gallant esgor ar ddwy dorllwyth o dri neu bedwar gwiwer fach y flwyddyn, ym Mawrth a Gorffennaf, fel arfer<\/li>
  • Mae ganddynt bedwar bys a phum bys troed<\/li>
  • Gallant fod yn llaw dde neu\u2019n law chwith, yn union fel ni<\/li>
  • Gallant droi eu traed \u00f4l trwy 180o <\/sup>gan ganiat\u00e1u iddynt ddod i lawr coeden wyneb i waered<\/li>
  • Mae gwiwer goch llawn maint tua 20 cm o hyd, \u00e2 chynffon flewog sydd bron cyhyd \u00e2\u2019i chorff<\/li>
  • All lliw eu blew amrywio o bron yn ddu i goch gwelw, a hyd yn oed llwyd, pryd y mae\u2019n hawdd eu camgymryd am wiwerod llwydion<\/li>
  • Mae eu boliau wastad o liw hufen<\/li>
  • Maent yn bwrw\u2019u blew ddwywaith y flwyddyn, haf a gaeaf, ond tusw blew\u2019r clustiau a\u2019r gynffon ddim ond unwaith y flwyddyn, ddiwedd yr haf<\/li>
  • Mae\u2019r benywod yn bwrw\u2019u blew wedi eu torllwyth gyntaf<\/li>
  • Gall tusw blew\u2019r clustiau fod hyd at 2.5 cm o hyd<\/li>
  • Maen nhw\u2019n nofwyr ardderchog<\/li>
  • Maen nhw fwyaf bywiog yn ystod y dydd, pan dreuliant y rhan fwyaf o\u2019u hamser yn chwilota am fwyd<\/li><\/ul>\n

    Chwiliwch am dystiolaeth o Wiwerod Cochion<\/h2>\n\n
    <\/div>
    <\/div><\/div>
    \n
    <\/div>
    <\/div><\/div>
    \n
    • Nythod ym mrig y coed, o si\u00e2p p\u00eal droed<\/li>
    • Conau pinwydd wedi\u2019u rhisglo<\/li>
    • Cregyn cnau cyll wedi\u2019u hollti<\/li><\/ul><\/div><\/div>\n\n\n\n
      <\/div>
      <\/div><\/div>
      \n
      \"Two
      Ffotos gan E Paul Rogers<\/figcaption><\/figure><\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n\n

      Gwahaniaethau rhwng cochion a llwydion<\/h2>\n\n
      • Gall llwydion dreulio mes, sydd ddim yn dda i gochion<\/li>
      • Mae llwydion yn pwyso agos ddwywaith cymaint \u00e2 chochion<\/li>
      • Mae llwydion yn treulio rhagor o amser ar y ddaear<\/li>
      • Nid oes gan lwydion fyth dusw blew clust<\/li>
      • Mae gan lwydion, fel arfer, flew gwyn sydd i\u2019w gweld yn amlwg ar hyd ymyl y gynffon<\/li><\/ul>\n
        \"Two
        Ffotos gan E Paul Rogers<\/figcaption><\/figure>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

        Gwiwerod Cochion Llyn Parc Mawr Mae niferoedd gwiwerod cochion wedi gostwng yn arw yn y DU yn ystod y 100 mlynedd diwethaf. Hynny oherwydd colli cynefin llydanddail ac effaith gwiwerod […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"template-fullwidth.php","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"class_list":["post-2546","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2546","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2546"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2546\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2548,"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/2546\/revisions\/2548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2546"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}