{"id":1864,"date":"2020-03-26T19:53:56","date_gmt":"2020-03-26T19:53:56","guid":{"rendered":"http:\/\/llynparcmawr-org.stackstaging.com\/stories-tony-mercer\/"},"modified":"2020-07-29T13:49:23","modified_gmt":"2020-07-29T12:49:23","slug":"straeon-tony-mercer","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/straeon-tony-mercer\/","title":{"rendered":"Straeon: Tony Mercer"},"content":{"rendered":"\n<h2 class=\"has-text-align-center wp-block-heading\">Protestiadau lleol, amffibiaid prin ac ymweliad brenhinol<\/h2>\n\n\n\n<div style=\"height:50px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-caxton-grid relative\"><div class=\"absolute absolute--fill\"><div class=\"absolute absolute--fill cover bg-center\" style=\"background-color:;background-image:linear-gradient( );\"><\/div><div class=\"absolute absolute--fill\" style=\"background-color:;background-image:linear-gradient( );opacity:1;\"><\/div><\/div><div class=\"relative caxton-columns caxton-grid-block\" style=\"padding-top:0;padding-left:0;padding-bottom:0;padding-right:0;grid-template-columns:repeat(12, 1fr)\" data-tablet-css=\"padding-left:em;padding-right:em;\" data-mobile-css=\"padding-left:em;padding-right:em;\">\n<div class=\"wp-block-caxton-section relative\" style=\"grid-area:span 1\/span 8\"><div class=\"absolute absolute--fill\"><div class=\"absolute absolute--fill cover bg-center\" style=\"background-color:;background-image:linear-gradient( );\"><\/div><div class=\"absolute absolute--fill\" style=\"background-color:;background-image:linear-gradient( );opacity:1;\"><\/div><\/div><div class=\"relative caxton-section-block\" style=\"padding-top:5px;padding-left:5px;padding-bottom:5px;padding-right:5px\" data-mobile-css=\"padding-left:1em;padding-right:1em;\" data-tablet-css=\"padding-left:1em;padding-right:1em;\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Darllen<\/h3>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Fel y mae Tony Mercer yn cofio, \u2019roedd y\n1950au a\u2019r 60au yn gyfnod gwrthdystio yn Niwbwrch, wrth i ddatblygiadau newydd\nyn y goedwig arwain at gau\u2019r ffordd fynediad trwy\u2019r goedwig \u00e2 gi\u00e2t. Teimlai\u2019r\npentrefwyr fod eu hawliau lleol oesol i grwydro\u2019r tir yn cael eu bygwth, a bu\ngeiriau cryfion. Yn y pen draw, er mwyn osgoi rhagor o wrthdaro, cytunwyd y\nbyddai goriad gi\u00e2t \u2013 ar gyfer pobl leol yn unig \u2013 yn datrys y broblem, ar gost\no 20c y flwyddyn. Wrth gwrs, fel y dywed Tony, \u201cAeth y goriadau hynny i bocedi\neraill na rhai lleol.\u201d<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Yr adeg honno,\n\u2019roedd chwe modur i lawr ym maes parcio\u2019r traeth ganol yr haf yn \u2018argyfwng\u2019 ar\ngyfer pobl leol, gan ennyn ofnau ynghylch difrod i\u2019r amgylchedd, gydag effaith\nddrwg ar yr anifeiliaid a\u2019r adar oedd yn byw yn y coed, a chynnydd perygl t\u00e2n.\nAc yr oedd yna lawer o greaduriaid y gallai crwydriaid diofal effeithio arnynt,\no\u2019r cwningod, llygod, llygod mawrion (a\u2019r chwain), a chwistlod i\u2019r amffibiaid\na\u2019r adar.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cofia Tony am fynd\nam dro wrth y Pandy i gyfeiliant \u201csynau coedwig drofannol, bron\u201d cynifer o\nlyffantod yn paru. Ac \u2019roedd&nbsp; y twyni\u2019n\ngynefin y llyffant melyn, \u00e2\u2019i streipen felen denau, nodweddiadol i lawr ei\ngefn. Mae\u2019r llyffant prin hwn yn llai na\u2019r llyffant du, \u00e2 choesau byrrach a\ngalwad cras, uchel gan y gwryw. Ac ar Landdwyn, cofia Tony fel y defnyddid\n\u201ccell oer\u201d ar gyfer cadw cwningod a ddaliwyd gan ddynion a gyflogwyd i gadw\u2019r\nniferoedd i lawr, mor lluosog oedden\u2019 nhw. Ond darfu i bla mycsomatosis (salwch\nfiraol) ladd cynifer o gwningod, fe newidiodd natur y twyni a\u2019r goedwig, ac o\nganlyniad bu diffyg bwyd rhad (ar gyfer pobl) ac ysglyfaeth (ar gyfer adar ac\nanifeiliaid).<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Eto, parhaodd\nymwelwyr i ddod i Niwbwrch a Llanddwyn &#8211; llawer i astudio amryw greigiau\u2019r\nynys, o fasalt clustog a siasber pinc i gornfaen a charreg galch, rhan o\nGymhlygfa Mona. Cofia Tony sut yr arferai ynyswyr Llanddwyn godi d\u0175r i darddell\nnaturiol a godai yng nghreigiau\u2019r traeth, a sut yr adeiladwyd cwt drosti er\nmwyn ei diogelu. (Yr hanes oedd bod y d\u0175r yn dod yr holl ffordd o Gaernarfon,\nfelly \u2019roedd ei flas yn wahanol i dd\u0175r M\u00f4n). O\u2019r holl ymwelwyr, dau o\u2019r rhai\nhynotaf, efallai, oedd y Dywysoges Margaret ac Anthony Armstrong-Jones, a\nddaeth&nbsp; yno ar hofrennydd ar gyfer picnic\npreifat.&nbsp; <\/p>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-caxton-section relative\" style=\"grid-area:span 1\/span 4\"><div class=\"absolute absolute--fill\"><div class=\"absolute absolute--fill cover bg-center\" style=\"background-color:;background-image:linear-gradient( );\"><\/div><div class=\"absolute absolute--fill\" style=\"background-color:;background-image:linear-gradient( );opacity:1;\"><\/div><\/div><div class=\"relative caxton-section-block\" style=\"padding-top:5px;padding-left:5px;padding-bottom:5px;padding-right:5px\" data-mobile-css=\"padding-left:1em;padding-right:1em;\" data-tablet-css=\"padding-left:1em;padding-right:1em;\">\n<h3 class=\"wp-block-heading\">Gwrando<\/h3>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Tony-Mercer1_N20-Copy.mp3\"><\/audio><figcaption>Tony Mercer (1)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Tony-Mercer3_N20.mp3\"><\/audio><figcaption>Tony Mercer (2)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Tony-Mercer4_N20.mp3\"><\/audio><figcaption>Tony Mercer (3)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Tony-Mercer5_N20.mp3\"><\/audio><figcaption>Tony Mercer (4)<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-audio\"><audio controls src=\"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/Tony-Mercer6_N20.mp3\"><\/audio><figcaption>Tony Mercer (5)<\/figcaption><\/figure>\n<\/div><\/div>\n<\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Protestiadau lleol, amffibiaid prin ac ymweliad brenhinol<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"template-fullwidth.php","meta":{"_EventAllDay":false,"_EventTimezone":"","_EventStartDate":"","_EventEndDate":"","_EventStartDateUTC":"","_EventEndDateUTC":"","_EventShowMap":false,"_EventShowMapLink":false,"_EventURL":"","_EventCost":"","_EventCostDescription":"","_EventCurrencySymbol":"","_EventCurrencyCode":"","_EventCurrencyPosition":"","_EventDateTimeSeparator":"","_EventTimeRangeSeparator":"","_EventOrganizerID":[],"_EventVenueID":[],"_OrganizerEmail":"","_OrganizerPhone":"","_OrganizerWebsite":"","_VenueAddress":"","_VenueCity":"","_VenueCountry":"","_VenueProvince":"","_VenueState":"","_VenueZip":"","_VenuePhone":"","_VenueURL":"","_VenueStateProvince":"","_VenueLat":"","_VenueLng":"","_VenueShowMap":false,"_VenueShowMapLink":false,"footnotes":""},"class_list":["post-1864","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1864","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1864"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1864\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2395,"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/1864\/revisions\/2395"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.llynparcmawr.org\/cy\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1864"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}